پیرو این درددل یک شهروند با JAVANEFARDA.IR برآن شدم تا این طرح را تقدیم نماینده گان استان آذربایجانشرقی کنم تا مشکل این شهروندان بنوعی حل گردد
«من برای کالای برگ خودم دارو می‌خواهم؛ پول ندارم!»
این جمله ساده، روایت تلخ خانواده‌هایی است که میان هزینه‌های سنگین درمان و ناتوانی مالی گرفتار شده‌اند؛ جایی که بیماری منتظر تأمین پول نمی‌ماند و دارو برای بیمار یک انتخاب نیست، بلکه یک ضرورت است.
پشت هر نسخه‌ای که تهیه نمی‌شود، ممکن است یک بیمار، یک مادر، یک پدر یا یک کودک باشد. مسئله فقط قیمت دارو نیست؛ مسئله، دسترسی عادلانه و به‌موقع مردم به درمان است.
سؤال اساسی اینجاست: آیا نباید سازوکاری وجود داشته باشد که هیچ بیماری صرفاً به دلیل نداشتن پول، از داروی ضروری خود محروم نماند؟
طرح ایجاد «کالابرگ دارویی» برای حمایت از دسترسی اقشار نیازمند به دارو
مقدمه و دلایل توجیهی
دارو از نیازهای اساسی انسان و یکی از الزامات حفظ سلامت جامعه است. برخلاف بسیاری از کالاهای مصرفی، عدم توانایی در خرید دارو می‌تواند مستقیماً موجب تشدید بیماری، افزایش هزینه‌های درمانی و در مواردی ایجاد خطر برای جان بیمار شود.
در شرایطی که بخشی از خانوارها به دلیل کاهش درآمد یا افزایش هزینه‌های زندگی قادر به پرداخت هزینه داروهای مورد نیاز خود نیستند، لازم است نظام حمایت اجتماعی علاوه بر تأمین بخشی از کالاهای اساسی، سازوکاری مشخص برای حمایت از خرید دارو نیز داشته باشد.
پیشنهاد این طرح آن است که کالابرگ دارویی به‌عنوان یک اعتبار الکترونیکی حمایتی ایجاد شود تا افراد و خانوارهای واجد شرایط بتوانند داروهای مورد نیاز خود را از داروخانه‌های مجاز دریافت کنند.
در این روش، بیمار نیازمند مجبور نیست برای دریافت کمک، ابتدا هزینه دارو را از جیب خود پرداخت کند و سپس منتظر دریافت کمک یا بازپرداخت بماند؛ بلکه اعتبار حمایتی مستقیماً در زمان خرید دارو قابل استفاده خواهد بود.
ماده واحده
دولت مکلف است به‌منظور حمایت از دسترسی اقشار نیازمند به دارو، با همکاری وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، سازمان برنامه و بودجه و سازمان‌های بیمه‌گر، سامانه کالابرگ دارویی را ایجاد و اجرایی نماید.
اعتبار کالابرگ دارویی برای افراد و خانوارهای واجد شرایط، بر اساس آزمون وسع و سایر شاخص‌های مصوب، اختصاص یافته و دارنده آن می‌تواند با ارائه نسخه معتبر، داروهای مشمول طرح را از داروخانه‌های مجاز دریافت نماید.
دولت مکلف است سهم مربوط به کالابرگ دارویی را مستقیماً با داروخانه‌های طرف قرارداد تسویه نماید و استفاده از این اعتبار نباید موجب تحمیل هزینه مربوط به سهم حمایتی دولت به بیمار شود.
تبصره ۱ ـ مشمولان
گروه‌های زیر در اولویت برخورداری از کالابرگ دارویی قرار می‌گیرند:
الف ـ خانوارهای کم‌درآمد و نیازمند؛
ب ـ بیماران مبتلا به بیماری‌های مزمن؛
ج ـ بیماران دارای بیماری‌های خاص و صعب‌العلاج؛
د ـ سالمندان نیازمند؛
هـ ـ کودکان و افراد دارای شرایط خاص پزشکی؛
و ـ افراد فاقد پوشش بیمه‌ای مؤثر؛
ز ـ سایر گروه‌هایی که بر اساس آیین‌نامه اجرایی تعیین می‌شوند.
تبصره ۲ ـ نسخه پزشکی
استفاده از کالابرگ دارویی برای داروهایی که طبق قوانین و مقررات نیازمند نسخه هستند، منوط به وجود نسخه معتبر خواهد بود.
تبصره ۳ ـ داروهای مشمول
وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی موظف است با همکاری سازمان غذا و دارو، فهرست داروهای مشمول کالابرگ دارویی را تعیین و به‌صورت عمومی اعلام نماید.
در تعیین این فهرست، داروهای ضروری، حیاتی، داروهای بیماری‌های مزمن و داروهایی که هزینه آنها نسبت به درآمد خانوار سنگین است، در اولویت قرار می‌گیرند.
تبصره ۴ ـ داروخانه‌ها
تمام داروخانه‌های دارای مجوز که شرایط قانونی لازم را داشته باشند، می‌توانند به سامانه کالابرگ دارویی متصل شوند.
داروخانه مکلف است پس از ارائه داروی مشمول طرح، اطلاعات فروش را در سامانه ثبت کند و مبلغ مربوط به کالابرگ را از دستگاه مسئول دریافت نماید.
تبصره ۵ ـ پرداخت به داروخانه
دولت موظف است سازوکاری تعیین کند که مطالبات داروخانه‌ها بابت ارائه دارو از محل کالابرگ دارویی در مهلت مقرر پرداخت شود.
تأخیر در پرداخت مطالبات نباید موجب ایجاد اختلال در دسترسی بیماران مشمول به دارو شود.
تبصره ۶ ـ عدم انتقال اعتبار
اعتبار کالابرگ دارویی صرفاً برای خرید دارو قابل استفاده است و قابل تبدیل به وجه نقد، فروش یا انتقال به اشخاص دیگر نخواهد بود؛ مگر در مواردی که آیین‌نامه اجرایی برای اعضای یک خانوار تعیین کند.
تبصره ۷ ـ جلوگیری از سوءاستفاده
وزارت بهداشت و وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی موظف‌اند سامانه‌ای ایجاد کنند که امکان کنترل نسخه، داروی تحویل‌شده، میزان اعتبار مصرف‌شده و هویت دریافت‌کننده را فراهم نماید.
هرگونه استفاده صوری از نسخه، ثبت فروش غیرواقعی، دریافت وجه بدون تحویل دارو یا سایر روش‌های سوءاستفاده از منابع طرح، مشمول قوانین مربوط خواهد بود.
تبصره ۸ ـ تأمین اعتبار
منابع مالی اجرای این قانون در قوانین بودجه سنواتی پیش‌بینی می‌شود.
دولت موظف است هنگام ارائه لایحه بودجه، اعتبار مورد نیاز اجرای کالابرگ دارویی را به‌صورت ردیف مشخص و قابل نظارت پیشنهاد نماید.
تبصره ۹ ـ گزارش عملکرد
وزارت بهداشت و وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی موظف‌اند سالانه گزارشی از اجرای این قانون شامل موارد زیر به مجلس شورای اسلامی ارائه نمایند:
۱. تعداد افراد و خانوارهای مشمول؛
۲. میزان اعتبار اختصاص‌یافته؛
۳. میزان اعتبار مصرف‌شده؛
۴. میزان داروی تأمین‌شده از طریق طرح؛
۵. میزان مطالبات پرداخت‌شده به داروخانه‌ها؛
۶. میزان بدهی دولت به داروخانه‌ها؛
۷. آثار طرح بر کاهش پرداخت مستقیم بیماران.
ماده ۲ ـ آیین‌نامه اجرایی
آیین‌نامه اجرایی این قانون حداکثر ظرف سه ماه از تاریخ ابلاغ، توسط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی با همکاری سازمان برنامه و بودجه و سازمان‌های بیمه‌گر تهیه و به تصویب هیأت وزیران می‌رسد.
دلایل توجیهی طرح
۱. دارو یک نیاز ضروری است، نه یک کالای قابل حذف از سبد خانوار.
۲. بیمار نمی‌تواند خرید داروی ضروری خود را مانند خرید بسیاری از کالاهای مصرفی به زمان دیگری موکول کند.
۳. ناتوانی مالی نباید به قطع خودسرانه درمان یا عدم تهیه داروی ضروری منجر شود.
۴. کالابرگ دارویی می‌تواند حمایت دولت را مستقیماً به مصرف داروی مورد نیاز متصل کند.
۵. پرداخت مستقیم اعتبار به داروخانه، نسبت به پرداخت نقدی عمومی، امکان نظارت بیشتری بر مصرف منابع ایجاد می‌کند.
۶. اتصال کالابرگ به نسخه الکترونیکی می‌تواند امکان کنترل مصرف و جلوگیری از سوءاستفاده را افزایش دهد.
۷. مشارکت داروخانه‌ها موجب می‌شود بیمار برای دریافت حمایت، مجبور به مراجعه به یک مرکز دولتی جداگانه نباشد.
پیشنهاد اصلی طرح
اصل پیشنهادی این طرح چنین است:
«هیچ شهروند واجد شرایط نباید صرفاً به دلیل ناتوانی مالی از دریافت داروی ضروری مورد نیاز خود محروم شود.»
بر این اساس، دولت بخشی از قدرت خرید داروی شهروند نیازمند را از طریق کالابرگ دارویی تأمین می‌کند؛ بیمار داروی خود را از داروخانه مجاز دریافت می‌کند و داروخانه سهم کالابرگ را از دولت یا نهاد مسئول دریافت می‌نماید.
این طرح در واقع می‌تواند «کالابرگ سلامت» را به یکی از اجزای نظام حمایت اجتماعی تبدیل کند؛ به‌گونه‌ای که حمایت از غذای ضروری و حمایت از داروی ضروری در یک چارچوب حمایتی قرار گیرند.
