گزارش میدانی غیر علمی جوان فردا از افکار عمومی مرند؛
«اینترنشنال» در چشم مردم؛ رسانه‌ای بی‌اعتبار یا صدای جنگ روانی دشمن؟
از کاهش اعتماد به اینترنشنال تا افزایش حس وطن‌دوستی؛ روایت شهروندان مرندی از تأثیر جنگ بر افکار عمومی
به گزارش پایگاه خبری جوان فردا، هم‌زمان با تحولات جنگی و رسانه‌ای علیه جمهوری اسلامی ایران، خبرنگار جوان فردا در یک نظرسنجی میدانی و گفت‌وگو با ۵۳۰ نفر از شهروندان مرندی، از طیف‌های مختلف اجتماعی، اقتصادی و سنی، دیدگاه آنان را درباره عملکرد شبکه ایران اینترنشنال و تأثیر اخبار این شبکه بر افکار عمومی جویا شده است.
بر اساس نتایج این بررسی میدانی، ۸۵ درصد از پاسخ‌دهندگان، اینترنشنال را رسانه‌ای دروغ‌پرداز و وابسته به جریان‌های معاند توصیف کرده‌اند. همچنین شماری از شهروندان از کاهش اعتماد و تمایل خود به دنبال‌کردن اخبار این شبکه سخن گفته‌اند.
روایت مردم؛ از انتقاد به مسئولان تا دفاع از ایران
یکی از شهروندان در گفت‌وگو با خبرنگار جوان فردا اظهار داشت:«من پیش از شروع جنگ آمریکا علیه ایران، انتقادهای شدیدی به مسئولان کشور داشتم؛ اما مقاومت نیروهای مسلح و برنامه‌ریزی مسئولان پس از شهادت رهبر معظم انقلاب و فرماندهان سپاه، باعث شد بیشتر به هویت ایرانی خودم پی ببرم. امروز احساس غرور می‌کنم که ایرانی هستم.»
یک بازاری مرندی نیز گفت:«در فضای مجازی با افتخار از ایران و ایرانی بودنم سخن می‌گویم و شبکه اینترنشنال را به‌طور کامل کنار گذاشته‌ام؛ چون دیگر به اخبار آن اعتماد ندارم.»
شهروند دیگری با تأکید بر ضرورت اصلاح عملکرد رسانه ملی اظهار داشت:«ای کاش صداوسیما نیز در رویکرد خود تجدیدنظر کند تا مردم برای دریافت خبر و تحلیل، ناچار نباشند به شبکه‌های جنگ‌طلب مراجعه کنند.»
فضای مجازی؛ میدان معیشت و جنگ روایت‌ها
یک بانوی فعال در حوزه کسب‌وکارهای اینترنتی نیز با اشاره به اینکه درآمد زندگی‌اش از فروش مجازی تأمین می‌شود، گفت:
«در این شرایط اقتصادی باید پلتفرم‌های داخلی و بسترهای فعالیت مجازی تقویت شوند تا بتوانیم در جنگ اقتصادی نیز به کسب‌وکار و امرار معاش خود ادامه دهیم.»
وی همچنین از عملکرد رسانه ملی انتقاد کرد و افزود:«صداوسیما باید نیازهای روحی، فرهنگی و رسانه‌ای نسل Z و آلفا را جدی بگیرد. بی‌توجهی به سلیقه و نیاز این نسل می‌تواند زمینه گرایش آنان به شبکه‌های کشورهای همسایه و تأثیرپذیری از الگوهای فرهنگی، پوشش و سبک زندگی آنها را فراهم کند.»
یکی دیگر از شهروندان با لحنی طنزآمیز گفت:«ترامپ باید مدال دروغ‌گویی رسانه‌ای را به اینترنشنال بدهد!»
جوان دیگری نیز پیشنهاد کرد نام این شبکه از «ایران اینترنشنال» به «ترامپ نشنال» تغییر کند!
پاسخ یک کشاورز؛ با افزایش سطح کشت گندم
شاید یکی از تأمل‌برانگیزترین اظهارات در این نظرسنجی، سخنان یک کشاورز سالخورده مرندی بود که گفت:
«من ایرانی‌ام و برای ایران جان می‌دهم. پیش از جنگ، ۱۰ هکتار گندم کشت می‌کردم، اما امسال بیش از ۶۰ هکتار زیر کشت گندم برده‌ام تا دشمن بداند اراده ایرانیان با فشار و تهدید شکسته نمی‌شود.»
یک بانوی دیگر نیز با اشاره به شرایط اقتصادی و ضرورت همراهی مردم گفت:«بیایید گلایه‌ها را فعلاً کنار بگذاریم. ما خانم‌ها باید صرفه‌جویی در مصرف انرژی و مواد غذایی را در عمل نشان دهیم. عبور از شرایط دشوار، به همکاری همه نیاز دارد.»
تحلیل جوان فردا؛ شکست جنگ روایت‌ها، مشروط به اصلاح رسانه داخلی
آنچه از مجموع این گفت‌وگوها برمی‌آید، نشان‌دهنده یک واقعیت مهم اجتماعی است: وقتی جامعه در معرض تهدید خارجی قرار می‌گیرد، ممکن است بسیاری از اختلاف‌نظرهای داخلی موقتاً جای خود را به احساس همبستگی ملی و دفاع از سرزمین بدهند.
البته باید میان مخالفت مردم با یک رسانه خارجی و اثبات شکست کامل جنگ رسانه‌ای دشمن تفاوت قائل شد. نظرسنجی میدانی ۵۳۰ نفره جوان فردا، تصویری از دیدگاه پاسخ‌دهندگان در مرند ارائه می‌دهد و برای تعمیم آن به کل جامعه ایران، به نمونه‌گیری علمی و گسترده‌تر نیاز است.
با این حال، چند پیام مهم در اظهارات شهروندان دیده می‌شود:
۱. هویت ملی در شرایط تهدید خارجی تقویت می‌شود.
حتی افرادی که پیش از جنگ منتقد جدی عملکرد مسئولان بوده‌اند، ممکن است در برابر تهدید خارجی، دفاع از کشور را اولویت خود بدانند. این موضوع نشان می‌دهد وطن‌دوستی را نباید با موافقت یا مخالفت با دولت‌ها و مسئولان یکسان دانست.
۲. اعتماد رسانه‌ای با شعار به دست نمی‌آید.
اگر مردم به رسانه‌ای اعتماد نمی‌کنند، صرفاً با معرفی رسانه رقیب به‌عنوان دروغ‌گو نمی‌توان اعتماد عمومی را بازسازی کرد. صداوسیما باید با پذیرش نقدها، سرعت در اطلاع‌رسانی، شفافیت، تنوع دیدگاه‌ها و توجه به نیازهای نسل جدید، مرجعیت رسانه‌ای خود را تقویت کند.
۳. جنگ اقتصادی را باید در میدان تولید پاسخ داد.اظهارات کشاورز مرندی و بانوی فعال اقتصادی نشان می‌دهد مردم تنها به دنبال شنیدن شعارهای مقاومت نیستند؛ آنان می‌خواهند در تولید، اشتغال، تجارت و تأمین معیشت نیز نقش داشته باشند. حمایت از کشاورزان، تولیدکنندگان و کسب‌وکارهای اینترنتی، بخشی از پدافند اقتصادی کشور است.
۴. نسل Z و آلفا را نباید از میدان رسانه‌ای کنار گذاشت.نسل جدید با دستور و بخشنامه جذب رسانه ملی نمی‌شود. زبان، قالب، سرعت، جذابیت و محتوای متناسب با نیازهای این نسل باید در سیاست‌گذاری رسانه‌ای مورد توجه قرار گیرد.
نتیجه‌گیری؛ عدو شود سبب خیر اگر خدا خواهد!
شاید یکی از پیامدهای ناخواسته فشارهای نظامی و رسانه‌ای دشمن، افزایش حساسیت بخشی از جامعه نسبت به هویت ملی، استقلال کشور و ضرورت همبستگی اجتماعی باشد.
اما نباید فراموش کرد که انسجام ملی با شنیدن صدای موافقان و منتقدان، احترام به مطالبات مردم و اصلاح کاستی‌های مدیریتی پایدار می‌ماند.
امروز میدان جنگ فقط میدان موشک و تجهیزات نظامی نیست؛ میدان اعتماد عمومی، اقتصاد، تولید، رسانه و اراده ملی نیز هست.
اگر مسئولان بتوانند این سرمایه اجتماعی را حفظ کنند، از ظرفیت مردم در تولید و اقتصاد بهره بگیرند و رسانه ملی را به رسانه‌ای پاسخگو، حرفه‌ای و مورد اعتماد تبدیل کنند، می‌توان امیدوار بود که ایران در جنگ اقتصادی و رسانه‌ای نیز با قدرت بیشتری از این مرحله عبور کند.
جوان فردا معتقد است: ایران را نه فقط با سلاح، بلکه با اعتماد مردم، اقتصاد پویا، رسانه صادق و اتحاد ملی می‌توان قدرتمند ساخت.
با این توضیحات، گزارش میدانی جوان فردا از نظر آماری کامل‌تر می‌شود. فقط یک نکته مهم وجود دارد: مجموع افرادی که جزو ۸۵ درصد موافق با گزاره انتقادی نسبت به اینترنشنال نیستند، ۸۰ نفر است؛ اما این ۸۰ نفر دیدگاه یکسانی ندارند و نباید همگی مخالف یا موافق تلقی شوند.
جدول تفکیک پاسخ‌های ۵۳۰ نفر
۸۵ درصد از کل پاسخ‌دهندگان
| گروه پاسخ‌دهندگان | تعداد | درصد از کل |
| ————————————————————- | —– | ———- |
| اینترنشنال را مزدور و دروغ‌گو دانسته‌اند | ۴۵۰ | ۸۴٫۹٪ |
| نظر مشخصی نداشته‌اند | 27| ۷٪ |
| از موضوع اطلاع نداشته‌اند | ۱۵ | ۲٫۸٪ |
| حاضر به شرکت در گزارش نشده‌اند (بانوان) | ۱۱ | ۲٫۱٪ |
| دانش‌آموزان حاضر به پاسخ‌گویی نشده‌اند | ۱۴ | ۲٫۶٪ |
| افراد بالای ۸۰ سال، مخاطب شبکه سهند | ۷ | ۱٫۳٪ |
| اینترنشنال را تماشا نمی‌کنند، اما شبکه‌های همسایه را می‌بینند | ۶ | ۱٫۱٪ |
| مجموع | ۵۳۰ | ۱۰۰٪ |
شفافیت آماری نظرسنجی میدانی جوان فردا
در این بررسی میدانی، از مجموع ۵۳۰ شهروندی که به‌صورت تصادفی مورد گفت‌وگو قرار گرفتند، ۴۵۰ نفر، معادل حدود ۸۵ درصد، اینترنشنال را رسانه‌ای دروغ‌پرداز و مزدور توصیف کردند.
از سوی دیگر، 27نفر اعلام کردند نظر مشخصی درباره این شبکه ندارند؛ ۱۵ نفر نیز گفتند از موضوع اطلاع کافی ندارند. ۱۱ نفر از بانوان و ۱۴ نفر از دانش‌آموزان حاضر به مشارکت در گفت‌وگو نشدند. همچنین ۷ نفر از افراد بالای ۸۰ سال گفتند مخاطب شبکه سهند هستند و ۶ نفر نیز اظهار داشتند اینترنشنال را تماشا نمی‌کنند، اما شبکه‌های کشورهای همسایه را دنبال می‌کنند.
