کارگاه آموزشی جنگ شناختی و نقش رسانه‌ها در شهرستان مرند برگزار شد
تأکید بر سواد رسانه‌ای، مقابله با اخبار جعلی و تقویت اعتماد عمومی
به گزارش سجاد دیوانی خبرنگار پایگاه خبری جوان فردا از مرند: کارگاه آموزشی ـ تبیینی «شیوه‌های رسانه‌ای، مجازی و هوش مصنوعی در جنگ شناختی» با حضور جمعی از مدیران، فعالان فرهنگی، اصحاب رسانه و نیروهای حاضر در این نشست، در شهرستان ویژه مرند برگزار شد.
این کارگاه با تدبیر و همکاری مجموعه برگزارکنندگان شهرستان و با هدف ارتقای آگاهی نسبت به شیوه‌های نوین عملیات روانی و شناختی، نقش شبکه‌های اجتماعی و تأثیر رسانه‌ها بر افکار عمومی برگزار شد.
در این نشست، استاد محمد لسانی به تشریح ابعاد جنگ شناختی، تحولات عرصه رسانه و ضرورت شناخت روش‌های اثرگذاری بر ذهن، احساسات و برداشت مخاطبان پرداخت و بر اهمیت آمادگی رسانه‌ای در مواجهه با اخبار نادرست، روایت‌های گمراه‌کننده و فعالیت‌های هماهنگ در فضای مجازی تأکید کرد.
از مزرعه حساب‌ها تا دست‌کاری افکار عمومی
یکی از محورهای مهم این کارگاه، بررسی پدیده «مزرعه حساب‌ها» و حملات هماهنگ در شبکه‌های اجتماعی بود؛ پدیده‌ای که در آن ممکن است مجموعه‌ای از حساب‌های کاربری به‌صورت هماهنگ، به انتشار محتوا یا ثبت نظرات مشابه اقدام کنند و تصویری غیرواقعی از میزان حمایت یا مخالفت افکار عمومی به وجود آورند.
در این زمینه، بر ضرورت بررسی دقیق سابقه حساب‌ها، الگوی فعالیت، زمان انتشار محتوا و ارتباط احتمالی میان فعالیت‌های هماهنگ تأکید شد. البته تازه‌ساخت‌بودن حساب، تعداد اندک دنبال‌کنندگان یا استفاده از تصویر غیرشخصی، به‌تنهایی دلیل جعلی‌بودن یک حساب نیست و هرگونه قضاوت در این زمینه به بررسی شواهد معتبر نیاز دارد.
جنگ شناختی؛ فراتر از انتشار خبر
از دیگر موضوعات مطرح‌شده در این نشست، تفاوت میان انتقال خبر و شکل‌دهی به روایت بود. در فضای رسانه‌ای امروز، تصاویر، ویدئوها، پیام‌های کوتاه و روایت‌های شخصی می‌توانند بر نحوه برداشت مخاطبان از یک رویداد تأثیر بگذارند؛ به‌ویژه هنگامی که محتوایی بدون توجه به زمینه، علت یا اطلاعات تکمیلی منتشر شود.
در این چارچوب، راستی‌آزمایی اخبار، بررسی منبع اولیه، توجه به زمان و مکان انتشار تصاویر و پرهیز از بازنشر شتاب‌زده مطالب تأییدنشده، از ضرورت‌های فعالیت حرفه‌ای در فضای مجازی به شمار می‌رود.
روابط عمومی؛ از گزارش عملکرد تا تبیین نتایج ملموس
بخش دیگری از مباحث کارگاه به مسئولیت روابط عمومی دستگاه‌های اجرایی و ضرورت تحول در شیوه اطلاع‌رسانی اختصاص داشت. بر اساس مباحث مطرح‌شده، انتشار فهرست بلندبالای اقدامات و ارائه آمارهای اداری، به‌تنهایی نمی‌تواند میزان اثرگذاری خدمات بر زندگی مردم را نشان دهد.
روابط عمومی اثرمحور باید علاوه بر ارائه اطلاعات دقیق و مستند، روشن کند که اقدامات انجام‌شده چه مسئله‌ای را حل کرده، چه تغییری در زندگی شهروندان به وجود آورده و چه نتایجی به دست آمده است. چنین رویکردی، در صورت همراهی با شفافیت و پاسخ‌گویی، می‌تواند به افزایش اعتماد عمومی کمک کند.
اعتماد، امید و احساسات در فضای مجازی
شناخت نقش احساسات در واکنش‌های اجتماعی نیز از محورهای مورد توجه این نشست بود. اعتماد، امید، شادی، خشم، ترس و غم می‌توانند بر نحوه دریافت و بازنشر پیام‌های رسانه‌ای اثر بگذارند.
در همین راستا، پاسخ‌گویی به‌موقع مسئولان، اطلاع‌رسانی روشن درباره مطالبات عمومی، تشریح روند رسیدگی به مشکلات و اعلام نتایج پیگیری‌ها، از جمله اقداماتی است که می‌تواند فاصله میان انتظار مردم و پاسخ دستگاه‌های مسئول را کاهش دهد.
همچنین تأکید شد که مدیریت حرفه‌ای ارتباطات عمومی باید بر اطلاعات صحیح، گفت‌وگوی سازنده، احترام به مخاطب و پاسخ‌گویی استوار باشد؛ نه بر پنهان‌کردن مشکلات یا صرفاً برجسته‌سازی نقاط مثبت.
رسانه مسئولیت‌پذیر؛ ضرورتی در عصر هوش مصنوعی
در جمع‌بندی مباحث این کارگاه، اهمیت شناخت سازوکارهای جنگ شناختی و تقویت توان تحلیل مخاطبان مورد توجه قرار گرفت. گسترش شبکه‌های اجتماعی و ابزارهای هوش مصنوعی، امکان تولید و انتشار سریع محتوا را فراهم کرده است؛ اما هم‌زمان، تشخیص محتوای جعلی، تصاویر دست‌کاری‌شده و روایت‌های گمراه‌کننده را نیز دشوارتر می‌کند.
ازاین‌رو، ارتقای سواد رسانه‌ای، آموزش مستمر، بررسی منابع، انتشار مسئولانه اطلاعات و پرهیز از اتهام‌زنی بدون سند، از الزامات فعالیت در فضای رسانه‌ای امروز است.
جوان فردا بر این باور است که رسانه آگاه و مسئولیت‌پذیر، ضمن ایفای نقش نظارتی و مطالبه‌گرانه، می‌تواند با اطلاع‌رسانی دقیق، نقد منصفانه و کمک به افزایش آگاهی عمومی، در تقویت اعتماد اجتماعی و ارتقای تاب‌آوری جامعه در برابر اطلاعات نادرست نقش مؤثری ایفا کند.
در پایان، از معاون محترم استاندار و فرماندار شهرستان ویژه مرند، جامعه اطلاعاتی شهرستان مرند،اداره فرهنگ وهنر شهرستان مرند ، استاد محمد لسانی، مجموعه برگزارکنندگان و تمامی شرکت‌کنندگان و نیروهای حاضر در این کارگاه آموزشی که برای ارتقای دانش رسانه‌ای و شناخت تهدیدهای فضای مجازی تلاش کردند، قدردانی می‌شود.
