افزایش تولید گندم در مرند، اما کاهش چشمگیر خرید تضمینی؛ گندم کشاورزان کجا رفت؟
زهرا اصیل میابی خبرنگار پایگاه خبری جوان فردا گزارش می‌دهد:
بر اساس اطلاعات مطرح‌شده درباره خرید گندم در شهرستان مرند، در حالی که میزان کشت و تولید گندم طی سال‌های اخیر روند افزایشی داشته، آمار خرید گندم از سوی جهاد کشاورزی شهرستان با کاهش قابل‌توجهی روبه‌رو شده است؛ موضوعی که پرسش‌هایی جدی درباره وضعیت بازار گندم، نحوه خرید تضمینی و مشکلات احتمالی کشاورزان مطرح می‌کند.
بر اساس آمار اعلام‌شده، در سال ۱۴۰۳ بیش از ۲۰ هزار تن گندم در مرند خریداری شده است؛ اما در سال ۱۴۰۴، با وجود افزایش سطح کشت نسبت به سال قبل، میزان خرید به حدود ۷ هزار تن کاهش یافته است. در سال ۱۴۰۵ نیز با توجه به بارش‌های به‌موقع برف و باران و انتظار برای تولید بیشتر، میزان خرید اعلام‌شده همچنان حدود ۷ هزار تن بوده است.
این اختلاف چشمگیر میان انتظار افزایش تولید و کاهش میزان خرید ثبت‌شده، نیازمند بررسی دقیق و ارائه توضیحات شفاف از سوی مسئولان جهاد کشاورزی شهرستان مرند و سایر دستگاه‌های مرتبط است.
پرسش‌هایی که نباید بی‌پاسخ بمانند
۱. گندم تولیدشده کشاورزان مرند چه سرنوشتی پیدا کرده است؟ آیا محصول به مراکز خرید تضمینی تحویل نشده یا بخشی از آن از مسیرهای دیگری به فروش رسیده است؟
۲. آیا در فرایند خرید گندم، تأخیر یا مشکلات اجرایی وجود داشته است؟ آیا مراکز خرید، امکانات تحویل محصول و روند پذیرش گندم پاسخگوی نیاز کشاورزان بوده‌اند؟
۳. آیا نرخ خرید تضمینی با هزینه‌های واقعی تولید تناسب دارد؟ هزینه‌های بذر، کود، سم، سوخت، ماشین‌آلات و دستمزد افزایش یافته است؛ آیا قیمت اعلامی دولت انگیزه کافی برای تحویل محصول به مراکز رسمی ایجاد می‌کند؟
۴. آیا خشکسالی، تغییر الگوی کشت، فروش خارج از شبکه خرید تضمینی یا عوامل دیگر در کاهش آمار خرید نقش داشته‌اند؟ پاسخ به این پرسش، بدون ارائه اطلاعات دقیق درباره میزان تولید، سطح زیرکشت و عملکرد مراکز خرید ممکن نیست.
۵. چرا آمار تفکیکی و مقایسه‌ای تولید و خرید گندم شهرستان به‌صورت شفاف منتشر نمی‌شود؟ انتشار این اطلاعات می‌تواند به روشن‌شدن ابعاد مسئله و جلوگیری از قضاوت‌های نادرست کمک کند.
امنیت غذایی با آمارهای متناقض روشن نمی‌شود
گندم از محصولات راهبردی کشور و از پایه‌های امنیت غذایی است. بنابراین، فاصله قابل‌توجه میان میزان تولید مورد انتظار و گندم خریداری‌شده، صرفاً یک موضوع آماری نیست؛ بلکه مسئله‌ای اقتصادی و مرتبط با معیشت کشاورزان و برنامه‌ریزی برای تأمین نیازهای غذایی کشور است.
البته کاهش خرید ثبت‌شده به‌تنهایی اثبات نمی‌کند که تولید واقعی کاهش یافته یا مسئولان در انجام وظایف خود کوتاهی کرده‌اند. برای قضاوت منصفانه باید آمار رسمی تولید، میزان تحویل به مراکز خرید، خریدهای خارج از شبکه تضمینی و دلایل احتمالی تغییر رفتار کشاورزان بررسی شود.
جوان فردا انتظار دارد مدیریت جهاد کشاورزی شهرستان مرند با ارائه آمار مستند و پاسخ روشن به پرسش‌های مطرح‌شده، مشخص کند علت کاهش خرید گندم در سال‌های ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ چه بوده است و چه اقداماتی برای حمایت از گندم‌کاران و تسهیل تحویل محصول انجام شده است.
کشاورز نباید در میان هزینه‌های سنگین تولید و ابهام در بازار محصول تنها بماند؛ همان‌طور که افکار عمومی نیز حق دارد بداند محصول راهبردی گندم در شهرستان چه میزان تولید شده، چه مقدار به مراکز رسمی تحویل داده شده و علت فاصله میان این دو رقم چیست.
