آزادی آزادستان به پایان رسید
AZADISTAN (1920)
دولت کوتاه مدتی در آذربایجان ایران بود که از اوایل دهه 1920 تا سپتامبر 1920 ادامه داشت. این دولت توسط محمد خیابانی، یک وطن پرست ایرانی، نماینده مجلس و از مخالفان برجسته علیه اتحاد جماهیر شوروی و استعمار انگلیس تأسیس شد. خیابانی و یارانش نام «آزادستان» را به عنوان یک ژست اعتراضی نسبت به اعطای نام «آذربایجان» به دولت مرکزی باکو در ماوراء قفقاز که جمهوری دموکراتیک آذربایجان نامیده می‌شود، انتخاب کردند. خیابانی اندکی پس از انقلاب ۱۹۱۷ روسیه، حزب دمکرات تبریز را پس از ۵ سال توقیف مجدداً تأسیس کرد و روزنامه تجدد، ارگان رسمی حزب را منتشر کرد. پس از پایان جنگ جهانی اول، خیابانی در اعتراض به عهدنامه 1919 ایران و انگلستان که حق تصمیم گیری در مورد کلیه امور نظامی، مالی و گمرکی ایران را منحصراً به انگلیسی ها واگذار می کرد، کنترل تبریز را به دست گرفت. حکومت مرکزی وثوق الدوله در تهران و در سال 1920 خیابانی آذربایجان را آزادیستان اعلام کرد تا الگویی از آزادی و حکومت دمکراتیک برای بقیه ایران ارائه دهد. او خود را نه یک تجزیه طلب که یک ملی گرا ایرانی می دانست. پس از تسخیر کلانتری، خیابانی به نمایندگی از هیئت رئیسه حزب دمکرات بیانیه‌ای به دو زبان فارسی و فرانسه صادر کرد و در آن اعلام کرد که برنامه شیخ برقراری نظم عمومی و اجرای قانون اساسی ایران بوده است. نهضت خیابانی در سپتامبر 1920 به صورت نظامی سرکوب شد. پس از سقوط نخست وزیر وثوق الدوله، نخست وزیر جدید مهدی قلی هدایت را به تبریز فرستاد و به او اختیارات کامل داد و در اواخر تابستان 1920 خیابانی را درهم کوبید و کشت و آزادی آزادستان به پایان رسید و منحل شد.
T.me/jjavanefarda
